ഒടുവിൽ, അത് എഴുതാനുള്ള സമയം അതിക്രമിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രപഞ്ചം നിശ്ചയിച്ച ഏതെങ്കിലും മാന്ത്രിക മുഹൂർത്തമായതുകൊണ്ടല്ല ഇത്; മറിച്ച്, അമ്മയെ കണ്ടുമുട്ടിയതിനുശേഷമുള്ള എന്റെ അനുഭവങ്ങൾ കുറിച്ചുവെക്കാൻ ഇപ്പോൾ ഞാൻ ഉള്ളിൽനിന്ന് പ്രേരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന് മാത്രം.
മുറകാമിയുടെ നോർവീജിയൻ വുഡ് വായിക്കുന്നതിനിടയിലാണ് ഈ ഓർമ്മ എന്നിൽ വീണ്ടും ഉണർന്നത്. പുസ്തകത്തിലെ നായകൻ നാഓക്കോയുടെ കണ്ണുകളിലേക്ക് നോക്കുന്നതും, യാതൊരു കാരണവുമില്ലാതെ അവൾ അവനെ നോക്കുമ്പോൾ അവനിലുണ്ടാകുന്ന നിസ്സഹായാവസ്ഥയും വിവരിക്കുന്ന ഭാഗം വായിച്ചപ്പോൾ, വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് പൂനെയിൽ വെച്ചുണ്ടായ ആ സന്ദർഭം എന്റെ ഉള്ളിൽ തെളിഞ്ഞു വന്നു. 1991-നും 1995-നും ഇടയിലായിരുന്നു അത്. കൃത്യമായി പറഞ്ഞാൽ 1995-ൽ.
മുറകാമിയുടെ പുസ്തകത്തിൽ അത് പ്രണയിതാക്കൾ തമ്മിലുള്ള നോട്ടമാണ്. എന്നാൽ എന്റെ അനുഭവം അതൊന്നുമായിരുന്നില്ല. അത് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു.
പൂനെയിലെ ആ ഉച്ചനേരം
അന്ന് പൂനെയിലെ അമ്മയുടെ മഠത്തിൽ സന്നദ്ധസേവനം ചെയ്യുകയായിരുന്നു ഞാൻ. അവിടുത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലെ പൂജാരിയായിരുന്നു ഞാൻ. ഒരു ഉച്ചതിരിഞ്ഞ നേരത്താണ് ആ ദമ്പതികൾ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്നത്. നാൽപ്പതുകളിലോ അമ്പതുകളിലോ പ്രായം തോന്നിക്കുന്ന ഭർത്താവും ഭാര്യയും. ആ സ്ത്രീയുടെ മുഖത്ത് ഇപ്പോഴും യൗവനത്തിന്റെ തിളക്കം ബാക്കിയുണ്ടായിരുന്നു.
അമ്മയുടെ ഭക്തരെന്ന നിലയിൽ ഞങ്ങൾക്കിടയിൽ ഒരു ആത്മീയ ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. അമ്മയെക്കുറിച്ചും ആശ്രമത്തെക്കുറിച്ചും സംസാരിക്കുക എന്നത് ഭക്തർക്കിടയിൽ പതിവുള്ള കാര്യമാണ്. എന്റെ ചുമതലകൾക്കിടയിൽ ഞാൻ അവരെ അഭിവാദ്യം ചെയ്ത് കടന്നുപോയി. കുറച്ചു കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ആ ഭർത്താവ് എന്നോട് സംസാരിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു.
അദ്ദേഹം വളരെ പ്രസന്നനും ചിരിച്ചുകൊണ്ട് സംസാരിക്കുന്ന ആളുമായിരുന്നു. എന്നാൽ സംസാരത്തിനിടയിൽ ആ സ്ത്രീയെ ശ്രദ്ധിച്ചപ്പോൾ എനിക്ക് എന്തോ ഒരു പ്രത്യേകത തോന്നി. അവർ അവിടെ ഇരിക്കുകയാണെങ്കിലും, സ്വന്തം ലോകത്ത് ഉൾവലിഞ്ഞതുപോലെയായിരുന്നു. തുടർന്ന് നടന്നത് വിവരിക്കുക എന്നത് എനിക്ക് ഇപ്പോഴും പ്രയാസമുള്ള കാര്യമാണ്.
ആ കണ്ണുകളിലെ ചുഴി
"എന്റെ ഭാര്യയെ ഒന്ന് പരിചയപ്പെടണം," ഭർത്താവ് പറഞ്ഞു.
ഞാൻ അവരെ നോക്കി. വളരെ നിഗൂഢമായ, അല്ലെങ്കിൽ ധ്യാനനിഷ്ഠമായ ഒരു അവസ്ഥയിലായിരുന്നു അവർ ഇരുന്നിരുന്നത്. അദ്ദേഹം എന്നെ പരിചയപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ അവർ തലയുയർത്തി നോക്കി. കറുത്ത വലിയ കണ്ണുകളായിരുന്നു അവർക്ക്. ഇരുണ്ട നിറമുള്ള ഒരു സ്ത്രീ. പക്ഷേ അതൊന്നുമല്ല എന്നെ തറപ്പിച്ചു നിർത്തിയത്.
അവരുടെ കണ്ണുകൾ ഒരിടത്ത് ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നവയായിരുന്നില്ല. അത് കറങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു ചുഴി പോലെ എനിക്ക് തോന്നി. ആ വലിയ കണ്ണുകൾ എന്റെ കണ്ണുകളിലൂടെ നിരന്തരം തുളച്ചുകയറുന്നതുപോലെ തോന്നി. ആ നിമിഷം എന്റെ മുഴുവൻ അസ്തിത്വവും സ്കാൻ ചെയ്യപ്പെടുന്നതായും, എന്റെ വീർത്തുവീർത്ത അഹന്ത (ego) അതിന്റെ പൂർണ്ണരൂപത്തിൽ പുറത്തുവന്നതായും എനിക്ക് തോന്നി.
അവർ മുഖം ചുളിച്ചു. "ഓ, അപ്പോൾ നീ ഇത്ര വലിയവനാണോ?" എന്ന് അവർ ചോദിക്കുന്നതായി എനിക്ക് തോന്നി. വാക്കുകൾ കൊണ്ടല്ല, അവരുടെ ഭാവം നൽകിയ ധ്വനി അതായിരുന്നു. ആ ക്ഷേത്രം നടത്തുന്നതും, സ്വന്തം ജീവിതം നയിക്കുന്നതും താനാണെന്ന എന്റെ അഹന്തയെ അവർ തുറന്നുകാട്ടി. ഞാൻ വളരെ നിസ്സാരനാണെന്ന് എനിക്ക് തോന്നി.
തകർന്നടിഞ്ഞ നിമിഷം
ഞാൻ അങ്ങേയറ്റം നിസ്സഹായനായിപ്പോയി. എന്റെ ഹൃദയത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ ഒരു ശൂന്യത രൂപപ്പെട്ടതുപോലെ തോന്നി. എന്റെ ആത്മവിശ്വാസവും സംസാരിക്കാനുള്ള കഴിവും പാടെ ഇല്ലാതായി. എന്തു ചെയ്യണമെന്നറിയാതെ ഞാൻ അവിടെ തറഞ്ഞിരുന്നുപോയി. അത് വളരെ അസ്വസ്ഥതയുണ്ടാക്കുന്ന ഒരു അനുഭവമായിരുന്നു.
ഏതാനും നിമിഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം അവർ നോട്ടം മാറ്റി. അപ്പോഴാണ് എനിക്ക് ശ്വാസം നേരെ വീണത്. ഭർത്താവ് അപ്പോഴും പുഞ്ചിരിക്കുകയായിരുന്നു എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. അവിടെനിന്ന് ഞാൻ പുറത്തേക്ക് വന്നത് എന്റെ സകല ഗർവ്വവും തകർന്നടിഞ്ഞ നിലയിലായിരുന്നു.
പിന്നീട് ഒരിക്കലും ഞാൻ അവരെ കണ്ടിട്ടില്ല. മുപ്പത്തിയാറ് വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയിരിക്കുന്നു. ഏതാനും മിനിറ്റുകൾ മാത്രം നീണ്ടുനിന്ന ആ കൂടിക്കാഴ്ച ഇന്നും എന്റെ ഉള്ളിൽ മായാതെ നിൽക്കുന്നു.
